وجود لخته در وریدهای عمقی DVT


ترومبوز وریدی نتیجه تشکیل لخته انسدادی در وریدهاست. این حالت اساساً در وریدهای عمقی ساق پا رخ میدهد( DVT ) که می تواند قسمتی از این لخته جدا شود و وارد شریان ریوی گردد که نتیجه آن آمبولی ریوی است. کمتر از 5% ترومبوزهای وریدی در مکانهای دیگر مثل وریدی سطحی و یا وریدهای احشاء رخ می دهد. ترومبوزهای وریدی شایع هستند و اغلب بطور خودبخود ایجاد می شوند ولی گاهاً همراه با حالات بیماریهای زمینه ای و یا بدنبال جراحی رخ می دهند. علائم آن غیر اختصاصی است و در نتیجه تشخیص آن مشکل است و نیاز به اقدامات تشخیصی دارد. عوارض عمده آن شامل سندرم بعد از ترومبوز و یا مرگ بدنبال آمبولی ریوی است.

فاکتورهای خطر زیادی برای ترومبوز شناخته شده است که اکثراً مربوط به بی تحرکی و یا توانائی بیش از حد لخته سازی در بیمار است. ترومبوز وریدی تمایل به عود دارد.
شیوع ترومبوز وریدی یک تا سه مورد در هر هزار نفر در سال است. دو سوم این موارد بصورت DVT و یک سوم بصورت آمبولی ریوی ( PE ) خود را نشان می دهند. 1 تا 10% این موارد منجر به مرگ می شوند که اکثراً در بیماران مسن و بدحال خصوصاً بیماران مبتلا به سرطان رخ میدهد.
شیوع ترومبوز وریدی در بچه ها 1 در 100000 در سال، در بزرگسالان جوان 1 در 10000 در سال، در میانسالان 1 در 1000 در سال و در سنین کهنسالی 1 در 100 در سال است.

فاکتورهای خطر برای ترومبوز وریدی یا اکتسابی هستند و یا ارثی و یا مجموعه ای از این دو حالت که می توانند در صورت وجود دو یا چند فاکتور خطر باهم در یک بیمار وجود داشته باشند و باعث ایجاد ترومبوز وریدی شوند.
فاکتورهای اکتسابی شامل اعمال جراحی ارتوپدی، جراحی مغز و اعصاب، جراحی های بزرگ بر روی شکم، صدمات ناشی از تصادفات، کاتترهای ورید مرکزی، سرطان، سندرم های آنتی فسفولیپید، دوره بعد از زایمان، بستری طولانی مدت، حاملگی، چاقی، گچ گیری شکستگی های استخوان، داروهای ضدحاملگی خوراکی، تجویز هورمونهای جنسی، اختلالات میلو پرولیفراتیو مغز استخوان، پلی سیتمی ورا، مسافرت طولانی مدت و سن بالا.

فاکتورهای خطر ارثی شامل کمبود آنتی ترومبین، کمبود پروتئین C، کمبود پروتئین S، فاکتور V لیدن، گروه خونی غیر O، دیس فیبرینوژنمی و غیره می باشد.
بیش از نیمی از ترومبوزهای وریدی که عود می کنند در پای دیگر رخ می دهد. بیشترین عود ترومبوزها در مردان رخ می دهد که 3 تا 4 برابر زنان دیده می شود. عود DVT پس از اعمال جراحی و گچ گیری نادر است.

پیشگیری از ایجاد ترومبوز نیاز به بررسی و شرح حال و تعیین احتمال ترومبوز در بیماران دارد. معولاً برای بیماری که سابقه ترومبوز داشته حتماً بایستی در دوران پس از زایمان پیشگیری انجام شود.
تشخیص DVT بسیار مشکل است. علائم و نشانه های DVT مثل تورم، درد، قرمزی و اتساع وریدهای سطحی پوست و نشانه هومن ( Human ) که احساس درد شدید در خم کردن کف پا به سمت بالامی باشد همگی غیر اختصاصی هستند و در بیماریهای دیگر نیز ممکن است دیده شوند.

روش تشخیصی استاندارد برای DVT ونوگرافی است ( تزریق ماده رنگی در ورید ساق پا و سپس عکسبرداری از آن که این روش نیاز به امکانات و تبحر رادیولوژیست دارد ضمناً برای بیمار بسیار ناراحت کننده است. بهترین روش جایگزین برای تشخیص DVT استفاده از سونوگرافی داپلر رنگی وریدهای اندام مبتلا است که می تواند وجود لخته را در ورید تشخیص دهد. گاهی اوقات سونوگرافی نیز قادر به تشخیص وجود لخته در بعضی از نقاط وریدهای ساق پا و یا ران نیست و بایستی یک هفته بعد مجدداً سونوگرافی تکرار شود که این کار گاهی باعث از دست رفتن زمان لازم برای شروع درمان است.

در این مواقع بهتر است از چک کردن میزان D-Dimer پلاسمای خون که ماده ای حاصل از لخته تجزیه شده است استفاده گردد. بالا بودن D-Dimer به تشخیص کمک می کند.

روش دیگر امتیازدهی به وضعیت بالینی بیمار و همچنین شرح حال و سابقه بیماریهای بیمار می باشد مثلاً سرطان فعال که همراه با شیمی درمانی بوده است و یا فلج اندامها یا گچ گیری اندام، درد موضعی اندام، تورم و قرمزی آن، ورم گوده گذار، سابقه DVT در گذشته، در صورتیکه بیمار هر کدام از این وقایع را داشته باشد امتیاز می گیرد و در آخر در صورتی که میزان امتیاز از 2 کمتر باشد احتمال DVT وجود ندارد و در صورت وجود 2 امتیاز یا بیشتر احتمال DVT وجود دارد.
درمان DVT با استفاده از داروهای ضد انعقادی میسر است که غالباً از هپارین و یا هپارین های با وزن مولکولی کم مثل انوکساپارین و یا دالتپارین استفاده می شود.

مزیت استفاده از انوکساپارین به اثبات رسیده است، که پس از درمان اولیه بایستی برای بیمار داروی خوراکی ضدانعقادی وارفارین را شروع نمود. طول مدت درمان با وارفارین بستگی به وسعت رگ گرفتار در اندام و پیدایش عوارض مثل آمبولی ریوی دارد.

نظر شما

نام * :
پست الكترونيكي * :
وب سایت :
نظر *:
  کد امنیتی را وارد نمایید :
اختصاصي براي مدير سايت ( درصورت انتخاب اين گزينه نظر شما در وب سايت ديده نخواهد شد )
لطفا از ارسال سوالات پزشکی در این صفحه خودداری نمائید . به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .

نظرات ارسالی

مهتاب : واقعا مفصل وجامع بود ممنون [ 1390-12-06 ]
محمد : سلام امیدوارم که همیشه سالم باشید متشکرم [ 1391-02-18 ]
دانشجو : مطالب کاملا مفیدی بود.متشکرم [ 1391-01-22 ]

صفحه اصلي
سوالات پزشکی كاربران
پيام هاي كاربران
گالري عكس
سايت هاي مرتبط
مطالب و مقالات
جستجوی مطالب
 
 
 
Isfahan University of Medical sciences